مقدمه و ضرورت پایش هوشمند در صنایع استراتژیک
تحلیل عمیق پایداری زیرساختهای برودتی در مجتمع صبا فولاد خلیج فارس
ضرورت پایش هوشمند در صنایع سنگین
در ساختار عملیاتی کارخانجات فولاد، سیستمهای تهویه مطبوع (HVAC) و واحدهای تبرید، تجهیزات جانبی محسوب نمیشوند؛ بلکه ضامن پایداری بردهای الکترونیکی در درایوهای فشار قوی، کارتهای PLC و تابلوهای کنترل هستند. افزایش ناگهانی دما در این فضاها میتواند منجر به توقف خط تولید و خسارات مالی سنگین گردد.
منطقه خلیج فارس با رطوبت بالا و دمای محیطی که گاه از ۵۰ درجه سانتیگراد فراتر میرود، سختترین شرایط عملیاتی را برای کندانسورها و کمپرسورها رقم میزند. در این اقلیم، سیستمهای تبرید همواره در مرز حداکثری توان خود کار میکنند و کوچکترین افت راندمان میتواند به فاجعه منجر شود.
۱. مانیتورینگ و وضعیت لحظهای (Live Telemetry)
لایه اول سامانه MY HVAC بر مبنای استخراج داده از سنسورهای فیلد و انتقال امن به مرکز داده متمرکز است. در این لایه، پارامترهای عملکردی نظیر فشار دیسشارژ کمپرسور، دمای گاز برگشتی و جریان مصرفی به صورت بلادرنگ مانیتور میشوند.
این سامانه برای ۱۴ واحد برودتی فعال در صبا فولاد، از جمله واحدهای استراتژیک HVAC_1 تا HVAC_3 (ساختمان مین کنترل) وضعیت تلمتری دقیقی ارائه میدهد. در صورت خروج هر پارامتر از محدوده Safe Zone، هشدارها در کمتر از ۳ ثانیه روی گوشی اپراتور فعال میگردد.
۲. تحلیل عمیق دادههای فنی و رفتارشناسی سیستم
سامانه تنها به نمایش اعداد بسنده نمیکند. با تحلیل Superheat و Subcooling در سیکل تبرید، هوش مصنوعی سامانه میتواند نشت گاز مبرد را حتی قبل از اینکه باعث افت سرمایش شود، تشخیص دهد.
- پایش لرزش فنها: شناسایی نابالانسی پروانهها قبل از آسیب به یاتاقان.
- تحلیل هارمونیکی: بررسی کیفیت توان ورودی به کمپرسور جهت جلوگیری از سوختن سیمپیچ.
- محاسبه راندمان (COP): مقایسه انرژی مصرفی با سرمای تولیدی جهت بهینهسازی مصرف برق.
۳. ثبت و پیگیری وضعیت روزانه؛ انضباط عملیاتی
در سامانه webcontrol.ir، تکنسینهای مسئول، آقایان حسین ذاکری و مهدی نیکزاد، وظیفه ثبت وضعیت روزانه تمامی ۱۴ واحد را در چکلیستهای دیجیتال بر عهده دارند. این کار باعث حذف گزارشهای کاغذی و ایجاد یک "حافظه سازمانی" دقیق شده است.
- تست آمپراژ فنهای اواپراتور
- چک کردن شفافیت روغن کمپرسور
- بررسی لرزش بدنه و اتصالات
۴. گزارشهای اقدامات پیشگیرانه (PM)
هدف نهایی گذار کامل از مدل تعمیرات واکنشی به مدل نگهداری پیشگیرانه است. سامانه با تحلیل ساعت کارکرد واقعی و تعداد دفعات استارت/استاپ، زمان دقیق سرویسها را تخمین میزند.
خروجیهای مستقیم سیستم PM:
- ✅ کاهش ۳۰ درصدی هزینههای خرید قطعات یدکی
- ✅ افزایش ۴۰ درصدی طول عمر مفید کمپرسورها
- ✅ کاهش چشمگیر توقفات ناخواسته در واحد آنالایزر
۵. امنیت نفوذ و ایزوله سازی شبکه (OT Security)
سامانه MY HVAC با استفاده از معماری ایزوله، ارتباط میان سنسورها و سرور مرکزی را در یک تونل VPN لایه ۲ اختصاصی برقرار میکند. این لایه امنیتی باعث میشود که حتی در صورت دسترسی غیرمجاز به شبکه کارخانه، لایه مانیتورینگ سیستمهای برودتی کاملاً نفوذناپذیر باقی بماند.